8 vragen over afschaf ambtenarenstatus

De rechts- en ontslagbescherming van ambtenaren wordt door de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren niet publieks- maar privaatrechtelijk van aard, gelijk aan die van ‘gewone’ werknemers. Volgens mr. Berry Toirkens van Juridisch Platform is het voor ambtenaren een ingrijpende wijziging in hun rechtspositie en status.  

1. Wat is het doel van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren?

De arbeidsverhouding van de meeste ambtenaren op dezelfde wijze inrichten zoals voor werknemers. Het is de verwachting dat deze wet op 1 januari 2017 in werking zal treden.

2. Waarom wordt de rechtspositie genormaliseerd?

Op tal van terreinen, met name de sociale zekerheid, zijn arbeidsvoorwaarden van ambtenaren de laatste jaren gelijk getrokken met werknemers in andere sectoren. Het afschaffen van de ambtenarenstatus is de laatste stap om de positie van ambtenaren gelijk te trekken met aan die van ‘normale’ werknemers.

3. Wat betekent dat, arbeidsrechtelijk?

De rechtspositie van de ambtenaar is op dit moment geregeld in de grondwet, in de Ambtenarenwet en de Algemene Wet Bestuursrecht. Door de ambtenarenstatus af te schaffen krijgen ambtenaren een arbeidsovereenkomst voor werknemers, met voor werknemers geldende regelingen als Wet op het Minimumloon en Wet op de Cao.

4. Geldt dit voor alle ambtenaren?

Leden van het Openbare Ministerie, rechters, militairen, burgerlijk defensiepersoneel en politieambtenaren zullen de publiekrechtelijke aanstelling behouden. Werknemers van het UWV, de Sociale Verzekeringsbank, de SER, TNO en het CBR vallen wel onder het voorstel.

 

contact groen

 

5. Wat verandert voor ambtenaren?

Hun eenzijdige aanstelling wordt vervangen door een tweezijdige arbeidsovereenkomst. Bovendien is niet meer de bestuursrechter, maar de kantonrechter bevoegd. In de praktijk zullen de veranderen niet schokkend zijn, ze zijn slechts procedureel en juridisch van aard.

6. Hoe zit het met ontslag?

Bij ontslagzaken gelden regels van het arbeidsrecht, die sinds begin 2015 ingrijpend zijn veranderd door de Wet Werk en Zekerheid. Ontslag wordt verleend met instemming van de ambtenaar/werknemer, via het UWV (na twee jaar ziekte of wegens bedrijfseconomische redenen) of de kantonrechter (op de overige in de wet genoemde gronden). Ook dit is vooral een procedurele wijziging.

7. Hoe reageren overheidswerkgevers?

Ambtenaren komen in de oude situatie in aanmerking voor bovenwettelijke uitkeringsregelingen in aanvulling op de WW. De wijzigingen in het ontslagrecht en het ontslagstelsel kunnen voor overheidswerkgevers aanleiding vormen om deze huidige bovenwettelijke uitkeringen te heroverwegen en op termijn aan te passen. Vakbonden zullen aandringen op tijdig overleg met de overheidswerkgevers. Toch blijven veel regelingen ook in een cao-regeling van kracht.

8. Verdwijnt de naam ‘ambtenaar’?

Geenszins. De Ambtenarenwet, met daarin een aantal specifieke onderwerpen voor ambtenaren, zoals integriteit, geheimhouding en beperking van bepaalde grondrechten (vrije meningsuiting, betoging, vereniging) blijft van kracht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *